Türkçe - ქართული
Ana Sayfa - İletişim
 
 

  Gürcüler Kimdir?

  Gürcüce Öğrenelim

  Türkiye'de Anadil Öğrenimi

  Türkiye'de Gürcü Sanatı

  Kitaplık

  Gürcistan

  Gürcistan’ın Sorunlu Bölgeleri

  Tarih

  Görüş - Düşünce - Makale

  Kültür

  Abkhazeti Tarihi

 
   Sözlü Edebiyat Ürünleri - Eski Dualar

Eski Dualar (ძველი ლოცვები)

Günümüz verilerine göre İ.Ö. IV. Yüzyılda Kral Parnavazi tarafından oluşturulan alfabenin son versiyonunu kullanan ve yazılı edebiyatı oldukça gelişmiş olan Gürcülerde sözlü edebiyat da her dönemde var olmuştur. Gerek Türkiye’nin yerli Gürcüleri, gerekse kökleri bugünkü Gürcistan sınırları içerisinde olan Muhacir Gürcülerde, özellikle anneler ve ninelerin nesilden nesile aktararak günümüze kadar ulaştırdığı sözlü edebiyat ürünleri vardır. Yaşlı kadınların çevresindeki insanların şifa bulması için okuduğu dualar sözlü edebiyat ürünlerinin belli bir kısmını oluşturmaktadır.
 
Aşağıda bazı örnekler sunacağımız eski duaların tamamı Gürcüce olup bunları bilen ve halen hayatta olan büyüklerimiz vardır. İçerik olarak bakıldığında ne Müslümanlık, ne de Hıristiyanlık ile ilgili terimlere rastlanmamaktadır. Pagan dönemden beri varlığını korumuş olan bu duaların İ.S. I. Yüzyılda Hıristiyanlığın Gürcistan’da yaşanmaya başladığı düşünüldüğünde bu tarihten çok daha eskilere dayandığı söylenebilir. Çok uzun zaman öncesine dayanan bu duaların bugün kullanılan Gürcüce ile de gayet anlaşılır durumda olması şaşırtıcıdır. Ayrıca bu dualar Milattan önceki çağlarda da bu dili kullandığımızın somut delillerinden birini oluşturmaktadır.
 
Türkiye’nin birçok bölgesinde rastladığımız eski dua örneklerinin sayısı çok fazla olup aşağıda birkaç örnek verilmektedir. Bu örneklerin kaynağı olan kişi, 1920’li yıllarda dünyaya gelmiştir. O, Açara’dan Anadolu’ya-Karadeniz Bölgesine göç etmiş bir aileden gelmekte olup bu duaları kendi babaannesinden öğrendiğini ifade etmektedir.
 
Ku’s lotsva
Ku ku kankurekho
Kori ço ço çançurekho
Ta ağmarto ukuğmarto
Pir ağmarto, pir çağmarto,
Tskhra tselitsad mitsaşi ikavi
Meateze amodi
 
(Göğüs ağrısı çeken hamile kadınlara okunan bir duadır)
 
Navazilis locva
Atavro, matavro,
Şents ha mikhval,
Adamiantan mival.
Adamiantan ra gakvs?
Khortsi saçmelai,
Siskhli sasmelai,
Dzvali sakhrelai.
 
Khorts aravin ar gaçmeviebs,
Dzvals aravin ar gakhreviebs,
Siskhls aravin ar gasmeviebs,
 
Ağma miktsem kars,
Dağma miktsem tskals.
Gagakavreb kar savet,
Gagatskaleb tskalsavet.
 
(Çocukların ağız yarası için okunan bir tür dua)
 
 
Burkulma duası
Kheze eveli upekhod,
Çiti devkave ukhelod,
Davkale udanod,
Çavkare ukardlod
Movkharşe utsetskhlod,
Şevçame upirod,
Datketsnilo, deikhseni, deişale.
 
Korku duası (Şeşinebuli)
Ram şagaşina, dam şagaşina?
Şinaurma şagaşina, ram şagaşina?
Gareulma şagaşina, ram şagaşina?
Avisulma şagaşina, ram şagaşina?
Sulo modi sultan, gulo modi gultan.
 
Yara duası
Akibuli dakibuli
Zets sakdari şekiduli
Vis mostria vis gagonia
Agem iaras gamdzenebeli
 
(el, ayak veya koldaki yaralar için okunur)
 
Sivilce duası
Alaverdisa çalasa
Sisvili mokhnavsa kanasa
Khars tabiki guutkda
Sisvil dziri guukhma
 
(Okuma esnasında iğne gezdirilir)







 

Copyright © 2013 Gurcu.org Ana Sayfa